وبلاگ رسمي محمد طلوعي

گفت و گوی بهار با من راجع به نوشتن
۱۳٩۱/۱٠/٢٢ ساعت ٤:٠۱ ‎ب.ظ | نوشته ‌شده به دست محمد طلوعی ( نظرات )

 

 

  • گفت‌وگو با محمد طلوعی، داستان‌نویس
  • نوشتن مثل نجاری
  • ادبیات (8) / ثمین نبی‌پور

  • محمد طلوعی، داستان می‌نویسد و داستان چاپ می‌کند. سال‌هاست وبلاگ می‌نویسد. کارگاه داستان‌نویسی دارد. رمان نوشته، شعر منتشر کرده، داستان ‌کوتاهش تازه چاپ شده، جایزه گرفته، اما می‌گوید جایزه دغدغه نوشتنش نیست. برخلاف خیلی از آن‌هایی که دستی بر آتش نوشتن دارند، معتقد است نوشتن، تمرین است و تمرین و تمرین. شاید این نکته برای آن‌هایی که تازه دست به نوشتن بردند، چراغ راهشان باشد.
    شما در انواع و اقسام قالب‌ها می‌نویسید. چه تلقی‌ای از نویسنده بودن و نوشتن دارید؟
    اعتقادم این است که نوشتن کاری مهارتی و متکی بر تکرار است. با تمرین و تکرار است که در نوشتن خوب می‌شوی. برعکس تصور بیشتر آدم‌ها که فکر می‌کنند نوشتن ذوق و استعداد می‌خواهد. از شعر که بگذریم، خصوصا نوشتن داستان به ذخیره واژگان نویسنده و احضار واژه‌ها در لحظه نیاز بستگی دارد. شاید هم به همین دلیل است که در ادبیات، نویسنده 40‌ساله، نویسنده جوان است. به‌نظرم کسی با 10، 15‌سال نویسندگی، نویسنده نمی‌شود. بنابراین خوشحالم که ورزشکار حرفه‌ای مثلا فوتبالیست نیستم که به افسردگی بازنشستگی بعد از اتمام دوره فعالیت حرفه‌ای دچار شوم. نویسنده تازه در30، 40سالگی نویسنده می‌شود. به‌جز نوابغ که آن‌ها هم در قرن بیستم، اغلب محصول قرن نوزدهم بودند، نویسنده جوان به آن معنا که در ورزش حرفه‌ای یا دیگر مشاغل وجود دارد، در ادبیات نیست.
    هم فیلمنامه نوشتید و هم نمایش‌نامه. در چه سطحی؟
    نمایش‌نامه چندتایی نوشتم که در جشنواره تئاتر فجر هم اجرا شده، یعنی در بالاترین سطح بررسی، اما نه بالاترین سطح حرفه‌ای. برای کار حرفه‌ای و اجرا باید کارگردانی داشته باشید که بهتان ایمان داشته باشد. فیلمنامه‌هایم هم چندتایی فیلم شده‌اند. البته خودم را فیلمنامه‌نویس نمی‌دانم به این معنا که از این راه پول درمی‌آورم.
    پس برمی‌گردیم به همان بحثی که گفتید نویسندگی تمرین و تکرار است.
    دقیقا، مثل نجاری که یک نفر ممکن است ماهرترین نجار باشد پس چه احتیاجی دارد سر کلاس برود و انواع چوب و ویژگی‌هایش را یاد بگیرد. استفاده به‌موقع از واژه‌ها و دایره واژگانی، ترکیب واژگان و ابزارهایی که در کلمه‌سازی هست، در همه نویسندگان یکسان نیست و ربط چندانی هم به سواد و سلیقه ندارد. نویسندگی هم مثل نجاری یک کار مهارتی‌ است. بنابراین به نظر من نویسندگی ترکیب صحیح و سالم دو مهارت است: اول داشتن تعداد زیادی واژه، خواندن، ممارست و تجربه که در زمان به‌وجود می‌آید و دوم، احضار به‌موقع کلمات.
    شاید این اتفاقی‌ است که در من ژانت نیستم برای شما افتاده؛ استفاده از واژه‌ها و تجربه‌ها و گذر زمان البته. این را هم بگویم که به‌نظر من ژانت یک مجموعه‌داستان عادی نیست؛ تقریبا تمام داستان‌های کتاب به‌هم مربوطند و یک‌جا تمام نمی‌شوند.
    این مدل نوشتن تبدیل به تجربه خیلی از نویسنده‌ها شده و چیز جدیدی نیست. سلینجر این کار را کرده. گابریل گارسیا مارکز هم در کتاب توفان بزرگ، شخصیت‌ها را می‌پردازد و همه را به رمان صد سال تنهایی می‌برد. جهانی که شخصیت‌ها و آدم‌هایش تکرار می‌شوند یا مکان‌هایی که تکرار می‌شوند در مجموعه‌داستان‌های پیوسته فراوانند.
    من ژانت نیستم برایم مثل آلبوم عکس بود. علاوه بر دیالوگ‌نویسی خوب و نگاه خاص، انگار تصویر جلویم گذاشته بودید از هر داستان و هر شخصیت. دارم فکر می‌کنم چرا چنین برداشتی در ذهنت شکل گرفته.
  •  احتمالا فیلمنامه‌ نوشتنِ من ناخودآگاه تاثیرش را گذاشته. در فیلمنامه برای همه می‌نویسم، نه فقط کارگردان؛ برای بازیگر و طراح صحنه و طراح لباس و نورپرداز و فیلمبردار و بقیه. اما در داستان، من فقط برای خودم می‌نویسم و فکر نمی‌کنم خواننده چه برداشتی کرده. اما به‌هر‌حال، روابط بین رسانه‌ای یا Inter-Media خصوصا بین سینما و ادبیات وجود دارد. ادبیات درونیات و فضای بیرونی شخصیت‌ها را یک‌جا با هم توضیح می‌دهد. سینما اما به‌خاطر محدودیت‌هایش تقریبا امکان ندارد بتواند به همه جوانب با هم بپردازد.
    درباره مجموعه‌داستان به‌طور خاص دو نظر وجود دارد: یا کتاب‌خوان‌ها دوستش دارند یا از آن فراری‌اند. من ژانت نیستم استثنا است از این نظر؟
    چون مجموعه‌داستان به‌هم‌پیوسته است. با خواندنش انگار رمان خواندید. ایرانی‌ها ذاتا روحیه فرجام‌خواهی دارند و می‌خواهند بدانند آخر داستان چه بلایی سر شخصیت‌ها می‌آید. شاید به‌همین دلیل است که آنچه قبل از انقلاب، فیلم‌فارسی بوده، امروز وارد ادبیات ما شده. جالب این‌که قواعد فیلم‌فارسی هم وارد ادبیات امروز ما شده.
    حالا که بحث ارتباط سینما و ادبیات شد، به‌نظرم رسید که امروز خیلی از نویسنده‌ها می‌نویسند به این امید که روزی کتابشان بشود فیلمنامه اقتباسی؛ اتفاقی که اخیرا آن‌قدر تکراری شده که انگار دارد صنعتی مستقل می‌شود.
    در خارج از ایران، آژانس‌ها و مدیران برنامه‌های نویسنده‌ها خیلی به این موضوع فکر می‌کنند. این‌قدر این تاثیر مهم است که گاهی ممکن است به نویسنده‌ای بگویند برای جذابیت بیشتر فیلمنامه احتمالی کتابش، شخصیت داستان را تغییر دهد. اما در ایران، این ماجرا برای ما نویسنده‌ها بیشتر شبیه شوخی‌ است. به‌خاطر ماجرای فروش رایت فیلمنامه به استودیوهای فیلمسازی که در خارج از ایران مطرح است، اصلا به مخیله ما هم نمی‌گنجد. خیلی‌ها نوشته‌هایی را پیش من می‌آورند و از من می‌خواهند فیلمنامه اقتباسی بنویسم. سینما و ادبیات برای من ماجرای عشق و نفرت است.
    فرقش با نوشتن داستان چیست؟
    فرقش این است که فیلمنامه برای خوانده‌شدن نوشته نمی‌شود. برای فیلم شدن نوشته می‌شود. فرق دیگرش این است که در داستان‌نویسی، نویسنده مجبور نیست به جای خواننده‌اش هم فکر کند و خودش را جای او بگذارد. فیلمنامه‌نویس اما باید به جای همه از بازیگر و کارگردان گرفته تا بقیه فکر کند. به نظر من، فیلمنامه‌نویسی به ادبیات ربطی ندارد و بیشتر، شامورتی‌بازی است.
    یک نگاهی به فهرست فیلم‌های ساخته‌شده که بیندازیم، می‌بینیم خیلی‌هاشان اقتباسی‌اند‌ و فیلمنامه اورجینال روزبه‌روز کمتر و کم‌رنگ‌تر می‌شود.
    در خارج از ایران، که خیلی چنین است. حتی الیور استون فیلم آخرش Savagers یا وحشی‌ها را از روی رمانی ساخته که دو سال پیش منتشر شده بود. البته به‌نظر من، این ارتباط ادبیات و سینما و فیلمنامه‌های اقتباسی در نهایت می‌تواند رونق اقتصادی هر دو را به‌دنبال بیاورد. خیلی‌ها که فیلمی را می‌بینند، می‌خواهند کتابش را هم بخوانند. اصلا عار نیست که فیلمی باعث فروش کتابش شود. شاید این اتفاق راه‌حل خوبی باشد.
    قبول دارید که صرفا خوبی و بدی کتاب باعث دیده شدن و نشدنش نمی‌شود؟
    قبول دارم. در ایران آژانس ادبی فعالی نداریم و به اصطلاح، برای کتاب کار خاصی نمی‌کنند. کتاب را تبلیغ نمی‌کنند. کتاب را به چشم خواننده نمی‌رسانند. همه چیز مثل دومینو است. وقتی کتابی دیده نشود، نویسنده مجبور می‌شود خودش برای کتابش داد بزند و شلوغ کند و هرکی بلندتر داد بزند، برنده است. در مواردی هم نویسنده‌ها چیزهایی درباره کتابشان می‌گویند که واقعیت ندارد. در همه جای دنیا این کار دروغ گفتن است. بعضی نویسنده‌ها دغدغه‌شان جایزه است به مخاطب فکر نمی‌کنند. الان اما خیلی‌ها ناراحتند که کتابشان نمی‌فروشد و دیده نمی‌شود.
    بنابراین گه‌گاه این خواننده نداشتن و دیده نشدن نتیجه انتخاب خود نویسنده است؛ نوشتن برای خودش یا مخاطب.
    خیلی از نویسنده‌های ما دل‌شکسته می‌شوند از این‌که کتابشان خوانده و دیده نمی‌شود. این دل‌شکستگی نسلی از نویسندگان ما را نابود کرده. الان برای نویسنده، تعداد خواننده‌هایش مهم است. زمانی بود که جایزه برای نویسنده‌ها مهم بود. خوشبختانه، امروز دیگر این برهه گذشته و رفته.

 http://www.baharnewspaper.com/News/91/10/17/2749.html



:: برچسب‌ها: من ژانت نیستم, یادداشت

نقد فرزانه دوستی روی کتاب من ژانت نیستم در کتاب ماه ادبیات

داستان‌های «من ژانت نیستم» از وجهی دیگر هم بازنمون مفهوم تمامیت خانه‌اند: خانه به‌مثابه وجودی عمودی. باشلار می‌نویسد خانه یکی از نیازهای خودآگاه عمودی ماست و این عمودیت، با دوقطبی بودنِ زیرزمین و اتاق زیرشیروانی تضمین می‌شود. دوقطبیت سقف/زیرزمین علاوه بر کارکردهای فضایی و تقابل‌های استعاری روشنی/تاریکی، آشکار/پنهان، منطق/تخیل فضایی واقعا عمودی می‌سازد و رویاپرداز در حرکت از خاطرات تاریک و گنگ زیرزمین خانه به محل سکونت خرد و آگاهی در طبقات بالاتر می‌رسد. باشلار با نقل قول از یونگ این‌ مفهوم را به بهترین شکل بیان می‌کند: «در اتاق زیرشیروانی، هراس‌ها به آسانی به منطق درمی‌آیند، حال آنکه هراس‌های زیرزمین حتا برای انسانی شجاع‌تر از انسان یونگ «منطق‌گرایی» سرعت عمل و وضوح کمتری دارد و قطعیت ندارد. در اتاق زیرشیروانی، تجارت در روز می‌تواند ترس‌های شبانه را نابود کند. در زیرزمین، تاریکی بر روز و شب حاکم است و حتا آن‌هنگام که شمع روشنی در دست داریم، سایه‌های رقصنده بر دیوارهای تاریک را می‌بینیم» (باشلار،60). باشلار این ساختار عمودی را محل پیوند روان‌شناسی و پدیدارشناسی می‌داند.


http://www.farzanehdoosti.com/news.php?lang=fa&id=224



:: برچسب‌ها: من ژانت نیستم, مقاله
یادداشت تیمور اقامحمدی روی من ژانت نیستم
۱۳٩۱/۸/۱٠ ساعت ٢:٠۱ ‎ب.ظ | نوشته ‌شده به دست محمد طلوعی ( نظرات )
یک پیش‌نهاد جدی برای مخاطبان حرفه‌ای داستان
 

من ژانت نیستم، محمد طلوعی

مجموعه داستان "من ژانت نیستم" نوشته‌ی محمد طلوعی، نشر افق، ۱۳۹۰، کتابی است برای یک دهه داستان‌نویسی. در همه‌ی این سال‌هایی که داستان خوانده و نوشته‌ام، هیچ کتابی از نویسندگان جوان و نوگرا به قدر این اثر، مرا سر ذوق نیاورد. با این‌که در مسافرت بودم و سرم شلوغ تا نیمه‌های شب، تا آخرین برگش را خواندم.
دلایل زیادی برای ادعای خود دارم و دارم یادداشت‌هایم را مرتب می‌کنم تا نقدی در خور بر این کتاب آمده کنم.

و این‌که "من ژانت نیستم"، جزو انگشت‌شمار کتاب‌هایی است که به جوایز ملی و بین‌المللی اعتبار خواهد بخشید، به یقین.
هر چه خوبی است نثار زحمات نویسنده اش.

 http://estekanetalkh.blogfa.com/1391/08



:: برچسب‌ها: یادداشت, من ژانت نیستم

 

اسطوره‌ها و ادبیات/  ایرانِ پیش از اسلام

اسماعیل‌پور، ابوالقاسم. 1387. اسطوره‌ی آفرینش در آیین مانی، ویراست جدید با گفتاری در عرفان مانوی. چاپ چهارم. تهران. نشر کاروان.

اوشیدری، جهانگیر. 1386. دانشنامه‌ی مزدیسنا. چاپ چهارم. تهران. نشر مرکز.

اوشیدری،جهانگیر. 1355. تاریخ پهلوی و زرتشتیان. چاپ دوم. تهران. انتشارات هوخت.

بویس، مری و ایلیر گرشویچ. 1378. ادبیات دوران ایران باستان. ترجمه‌ی یدالله منصوری. تهران. انتشارات فروهر.

بهار، مهرداد. ۱۳۷۶. جستاری چند در فرهنگ ایران. تهران. انتشارات فکر روز.

بهار، مهرداد. 1384. پژوهشی در اساطیر ایران، چاپ پنجم. تهران. نشر آگه.

بهار، مهرداد. 1386. از اسطوره تا تاریخ. گردآوردنده دکتر ابوالقاسم اسماعیل‌پور. چاپ پنجم. تهران. نشرچشمه.

تفضلی، احمد. 1354. مینوی خرد. تهران. بنیاد فرهنگ.

جعفری، محمود. 1365. ماتیکان یوشت فریان. تهران. انتشارات فروهر.

رضی، هاشم. 1384. دین و فرهنگ ایرانی پیش از عصر زرتشت. چاپ دوم. تهران. انتشارات سخن.

سرخوش کرتیس، وستا. 1376. اسطوره‌های ایرانی. ترجمه‌ی عباس مخبر. چاپ دوم. تهران. نشر مرکز.

صفا، ذبیح‌الله. 2537. مزداپرستی در ایران قدیم. چاپ سوم. تهران. شرکت مولفان و مترجمان ایران.

فرخ، کاوه. 1390. ایران باستان در جنگ. ترجمه‌ی شهربانو صارمی. تهران. نشر ققنوس.

فره‌وشی، بهرام. 1358. فرهنگ زبان پهلوی. تهران. انتشارات دانشگاه تهران.

کرباسیان، ملیحه. 1384. فرهنگ الفبایی موضوعی اساطیر ایران باستان. تهران. نشر اختران.

کریستین‌سن، آرتور امانوئل. ۱۳۸۱. کیانیان. ترجمه‌ی ذبیح‌الله صفا. تهران.انتشارات علمی و فرهنگی.

کمپبل، جوزف. 1387. قهرمان هزارچهره. ترجمه‌ی شادی خسروپناه. چاپ سوم. مشهد. انتشارات گل آفتاب.

کوسلنیکف، آ.آی. 1389. ایران در آستانه‌ی سقوط ساسانیان. ویراسته‌ی ن.و.پیگولفسکایا. ترجمه‌ی محمد رفیق یحیایی. تهران. نشر کندوکاو.

کیا، خجسته. 1375. قهرمانان بادپا، در قصه‌ها و نمایش‌های ایرانی. تهران. نشر مرکز.

کیا، خجسته. 1387. آفرینِ سیاوش. تهران. نشر مرکز.

گویری، سوزان. 1388. آناهیتا در اسطوره‌های ایرانی. تهران. نشر ققنوس.

معین، محمد. 1355. مزدیسنا و ادب فارسی. تهران. انتشارات دانشگاه تهران.

موله،م. 1386. ایران باستان. ترجمه‌ی ژاله آموزگار. چاپ ششم. نشر توس. تهران.

نوابی، ماهیار. 1386. درخت آسوریگ. تهران. انتشارات فروهر.

هینز، جان راسل. 1385. اساطیر ایران. ترجمه‌ی محمدحسین باجلان. چاپ دوم. تهران. انتشارات اساطیر.

یاحقی، محمد جعفر. 1369. فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی. تهران. نشر سروش.

الیاده، میرچا. 1382. رساله‌ای در تاریخ ادیان. ترجمه‌ی جلال ستاری. چاپ سوم. تهران.انتشارات سروش.

الیاده، میرچا. 1384. اسطورۀ بازگشت جاودانه. ترجمه‌ی بهمن سرکاراتی. چاپ سوم. تهران. انتشارات طهوری.

ایران در خواب

ابراهیمی‌حریری،فارس. 1383. مقامه‌نویسی در ادبیات فارسی. چاپ دوم. تهران. انتشارات دانشگاه تهران.

بهار،محمد‌تقی. 1376. سبک شناسی تاریخ تطور نثرفارسی. جلد اول تا سوم. چاپ نهم. تهران. انتشارات مجید.

راوندی،مرتضی. 2536. تاریخ اجتماعی ایران. جلد اول و دوم. چاپ سوم. تهران. انتشارات امیرکبیر.

زرین‌کوب، عبدالحسین. 1373. تاریخ ایران بعد از اسلام. تهران. انتشارات امیرکبیر.

صفا، ذبیح‌الله. ۱۳۸۴. حماسه سرایی در ایران. تهران. انتشارات امیرکبیر.

غنیمی‌هلال، محمد. 1373. ادبیات تطبیقی، تاریخ تحول، اثرپذیری و اثرگذاری فرهنگ و ادب اسلامی. ترجمه‌ی سید محمدمرتضی آیت‌الله‌زاده شیرازی. انتشارات امیرکبیر. تهران.

لمبتون، آن.ک.س. 1363. سیری در تاریخ ایران بعد از اسلام. ترجمه‌ی یعقوب آژند. انتشارات امیرکبیر. چاپ اول. تهران.

نولدکه، تئودور. ۱۳۸۴. حماسه‌ی ملی ایران. ترجمه‌ی بزرگ علوی. تهران. انتشارات نگاه.

 

بیداری عصر صفوی

آژند،یعقوب. 1385. نمایش در دورة صفوی. تهران. انتشارات فرهنگستان هنر.

فوران،جان. 1378. مقاومت شکننده (تاریخ تحولات اجتماعی ایران از صفویه تا انقلاب اسلامی). ترجمه‌ی احمد تدین. چاپ دوم. تهران. موسسه‌ی فرهنگ رسا.

مجتهدی، کریم. 1379. آشنایی ایرانیان با فلسفه‌های جدید غرب. تهران. موسسه‌ی فرهنگی دانش و اندیشه‌ی معاصر و موسسه‌ی مطالعات تاریخ معاصر ایران.

بابایی، سوسن و کارتین باباین و دیگران. 1390. غلامان خاصه، نخبگان نوخاسته‌ی دوران صفوی. ترجمه‌ی حسن افشار. تهران. نشر مرکز.

فرهانی منفرد، مهدی. 1388. مهاجرت علمای شیعه از جبل عامل به ایران. تهران. انتشارات امیرکبیر.

 

انحطاط یا استعلا در عصرِ قاجار

اجلالی،فرزام. 1383. بنیان های حکومت قاجار (نظام سیاسی ایلی و دیوانسالاری مدرن). چاپ دوم. تهران. نشر نی.

امانت، عباس. 1384. قبلۀ عالم، ناصرالدین‌شاه قاجار و پادشاهی ایران (1313-1247). ترجمه‌ی حسن کامشاد. چاپ دوم. تهران. نشر کارنامه.

آدمیت،فریدون و هما ناطق. 1356. افکار اجنماعی و سیاسی اقتصادی در آثار منتشر نشده‌ی دوران قاجار. تهران. اتشارات آگاه.

آدمیت،فریدون. 1351. اندیشه‌ی ترقی و حکومت قانون، عصر سپهسالار. چاپ اول. تهران. انتشارات خوارزمی.

بامداد،مهدی 1378. شرح حال رجال ایران. جلد اول تا سوم. چاپ پنجم. تهران. انتشارات زوار.

بروان، ادوارد. 1381. یک سال در میان ایرانیان. ترجمه‌ی مانی صالحی علامه. تهران. نشر ماه‌ریز.

بروجردی،مهرزاد. 1377. روشنفکران ایرانی و غرب. ترجمه‌ی جمشید شیرازی. تهران. نشر فرزان روز.

حائری،عبدالهادی. 1367. نخستین رویارویی‌های اندیشه‌گران ایران با دو رویه‌ی تمدن و بورژوازی غرب. تهران. انتشارات امیرکبیر.

سرمد،غلامعلی. 1372.  اعزام محصل به خارج از کشور(در دوره‌ی قاجاریه). چاپ اول. تهران. چاپ و نشر بنیاد.

فرمانفرماییان، رکسانه و پیتر ایوری و دیگران. 1389. جنگ و صلح در ایرانِِ دوره‌ی قاجار و پیامدهای آن در گدشته و اکنون. ترجمه‌ی حسن افشار. تهران. نشر مرکز.

فلامکی، محمد منصور. 1371. شکل گیری معماری در تجارب ایران و غرب. تهران. نشر فضا.

فلور، ویلم. 1366. جستارهایی از تاریخ اجتماعی ایران در عصر قاجار. ترجمه‌ی ابوالقاسم سری. جلد اول. چاپ دوم. تهران. انتشارات توس.

قبادیان،وحید. 1381. «سبک ملی». معماری و فرهنگ. سال سوم، شماره‌ی 12. تهران.

کرزن،جرج. 1350. ایران و قضیه ایران. ترجمه‌ی وحید مازندرانی. جلد اول و دوم.  تهران. بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

الگار،حامد. 1369. دین و دولت در ایران، نقش علما در دوره‌ی قاجار. ترجمه‌ی ابوالقاسم سری. چاپ دوم. تهران. انتشارات توس.

لمبتن،آن. 1375. ایران عصر قاجار (و ترجمه و گفتاری در باب ایران شناسی). ترجمه‌ی سیمین فصیحی. مشهد. انتشارات جاودان خرد.

محبوبی اردکانی،محمود. 1354.  تاریخ موسسات تمدنی جدید در ایران. جلد اول و دوم. تهران. انتشارات دانشگاه تهران.

محمدحسن‌خان اعتمادالسلطنه. 1379. روزنامه‌ی خاطرات. به کوشش ایرج افشار. چاپ پنجم. تهران. انتشارات امیرکبیر.

مستوفی،عبدالله. 1384. تاریخ اجتماعی و اداری دوره‌ی قاجاریه از آقامحمدخان تا آخر ناصرالدین شاه، شرح زندگانی من. جلد اول تا سوم. چاپ پنجم. تهران. انتشارات زوار.

میرزا صالح شیرازی. 1347. سفرنامه میرزا صالح شیرازی به لندن. با مقدمه اسماعیل رائین و تصحیح محمد شهرستانی. تهران. انتشارات روزن.

واتسن،رابرت گرانت. 1348. تاریخ ایران در دوره‌ی قاجار. ترجمه‌ی وحید مازندرانی. چاپ دوم. تهران. انتشارات امیرکبیر.

 

مشروطه با ما چه کرد/ ما چگونه ما شدیم

احمدی، حمید. 1389. قومیت و قوم‌گرایی در ایران، افسانه و واقعیت. تهران. نشر نی.

استعلامی،محمد. 1354. ادبیات دوره‌ بیداری و معاصر. تهران. انتشارات دانشگاه ابوریحان بیرونی.

ایوانف،س. 1357. انقلاب مشروطیت ایران. ترجمه‌ی آذر تبریزی. بی‌جا. انتشارات شبگیر،ارمغان.

آجدانی،لطف‌الله. 1386. روشنفکران ایرانی در عصر مشروطیت. چاپ اول. تهران. نشر اختران.

آجودانی،ماشاالله. 1385. یا مرگ یا تجدد، دفتری در شعر و ادب مشروطه. چاپ سوم. تهران. نشر اختران.

آجودانی،ماشاالله. 1386. مشروطه‌ی ایرانی. چاپ هشتم. تهران. نشر اختران.

آدمیت،فریدون. 1340. فکر آزادی و مقدمه نهضت مشروطیت. تهران. انتشارات سخن.

آدمیت،فریدون. 2535. ایدئولوژی نهضت مشروطیت ایران. جلد اول و دوم. تهران. انتشارات پیام.

آشوری،داریوش. 1376. ما و مدرنیت. تهران. موسسه‌ی فرهنگی صراط.

آفاری،ژانت. 1377. انجمن‌های نیمه‌سری زنان در نهضت مشروطه. ترجمه‌ی جواد یوسفیان. تهران. نشربانو.

براون، ادوارد. 1380. انقلاب مشروطیت ایران. ترجمه‌ی مهری قزوینی. تهران. انتشارات کویر.

بهنام، جمشید. 1375. ایرانیان و اندیشۀ تجدد. تهران. انتشارات فرزان.

بیگدلو، رضا. 1380. باستانگرایی در تاریخ معاصر ایران. چاپ اول. تهران. نشر مرکز.

جعفری، مسعود. 1386. سیر رمانتیسم در ایران، از مشروطه تا نیما. تهران. نشر مرکز.

جعفریان، رسول. 1385. درک شهری از مشروطه، مقایسه‌ی حوزه‌ مشروطه‌خواهی اصفهان و تبریز. تهران. موسسه مطالعات تاریخ معاصر.

حائری،عبدالهادی. 1364. تشیع و مشروطیت در ایران و نقش ایرانیان مقیم عراق. چاپ دوم. تهران. انتشارات امیرکبیر.

روجردی، مهرزاد. 1378. «بحثی در باب تعابیر ملی گرایانه از هویت ایرانی». ترجمه‌ی علی صدیق زاده. کیان. سال 9 شماره 47. تهران.

سعیدی،گلناز. 1384. انقلاب اول روسیه و عصر مشروطه، تحولات ایران و آسیای میانه. تهران. نتشارات امیرکبیر.

شادمحمدی، مریم. 1384. «نهضت ترجمه و آغاز حیات فکری نوین در عصر قاجار». مطالعات ترجمه. شماره 10. تهران.

شایگان،داریوش. 1372. آسیا در برابر غرب. تهران. انتشارات امیرکبیر.

عیسوی، چارلز. 1362. تاریخ اقتصاد ایران عصرقاجار(1332-1215 ه.ق). ترجمه‌ی یعقوب آژند. چاپ اول. تهران. نشر گستره.

غنی نژاد،موسی. 1377. تجددطلبی و توسعه در ایران معاصر. تهران. نشر مرکز.

قدس، رضا. 1375. «ناسیونالیزم ایرانی و رضا شاه». فرهنگ توسعه. سال 5 شماره 23. تهران.

کچوئیان، حسین. 1387. تطورات گفتمان‌های هویتی ایران، ایرانی در کشاکش با تجدد و مابعد تجدد. تهران. نشر نی.

کاتم،ریچارد. 1371. ناسیونالیزم در ایران. ترجمه‌ی فرشته سرلک. تهران. نشر گفتار.

مخبر، عباس. 1377. «نقد ادبی در ایران (از مشروطیت تا امروز)». نگاه نو. شماره 37. تهران.

مرادی‌مراغه‌ای، علی. 1384. عبور از استبداد مرکزی، بررسی انجمن‌های شورایی عصر مشروطیت با تاکید بر نمونه‌ی تبریز،رشت و اصفهان. چاپ اول. تبریز. نشر اوحدی.

ملکزاده،مهدی. 1363. تاریخ انقلاب مشروطیت ایران. جلد اول تا سوم. چاپ دوم. تهران. انتشارات علمی.

ناطق، هما. 1988. ایران در راه‌یابی فرهنگی. لندن. مرکز چاپ و نشر پیام.

ناظم‌الاسلام کرمانی. 1363. تاریخ بیداری ایرانیان. به کوشش علی اکبر سعیدی سیرجانی. تهران. انتشارات آگاه و نوین.

همایون کاتوزیان،محمدعلی. 1379. دولت و جامعه در ایران، انقراض قاجار و استقرار پهلوی. ترجمه‌ی حسن افشار. چاپ اول. تهران. نشر مرکز.

همایون‌کاتوزیان،محمدعلی. 1372. استبداد، دموکراسی و نهضت ملی. تهران. نشر مرکز.

همایون‌کاتوزیان،محمدعلی. 1390. ایران، جامعه‌‌ی کوتاه مدت. ترجمه‌ی عبدالله کوثری. تهران. نشر نی.

هنرمند،منوچهر. 1347. دیالکتیک ناسیونالیته ایرانی در تاریخ ادبیات فارسی. بی‌جا. بی‌‌نا.

 

نمایش، هنری ایرانی یا فرنگی

استعلامی،محمد. 2535. بررسی ادبیات امروز ایران. تهران. انتشارات امیرکبیر.

امجد، حمید. 1387. تیاتر قرن سیزدهم. چاپ سوم. تهران. نشر نیلا.

آخوندزاده،میرزافتحعلی. 1349.  تمثیلات. ترجمه‌ی محمدجعفرقرچه‌داغی. تهران. انتشارات خوارزمی.

آخوندزاده،میرزافتحعلی. 1351.  مقالات. گردآورنده باقر مومنی. تهران. نشر آوا.

آرین پور،یحیی. 1374. از نیما تا روزگاران ما. جلد اول تا سوم. چاپ اول. تهران. انتشارات زوار.

آرین پور،یحیی. 1387. از صبا تا نیما. جلد اول و دوم. چاپ نهم. تهران. انتشارات زوار.

آژند،یعقوب. 1363. ادبیات نوین  ایران. تهران. انتشارات امیرکبیر.

آژند،یعقوب. 1373. نمایش‌نامه نویسی در ایران (از آغاز تا 1320 ه.ش). چاپ اول. تهران. نشر نی.

بکتاش، مایل. 1356. «میرزاآقا تبریزی، پیشقدم نمایشنامه‌نویسی در زبان فارسی». فصلنامه‌ی تئاتر. شماره‌ی1. تهران.

بکتاش،مایل. و فرخ غفاری. 1350. تئاتر ایرانی. شیراز. نشریات سازمان جشن هنر.

بیضایی، بهرام. 1361. «مقدمه‌ای بر نمایش شرقی». ارگ. دفتر دوم. تبریز.

بیضایی،بهرام. 1379. نمایش در ایران. چاپ دوم. تهران. انتشارات روشنگران و مطالعات زنان.

حاج‌علی عسکری، علی. بی‌تا. تاریخچه تئاتر گیلان (1289-1357). تهران. چاپخانه طلاکوب.

خاکی،محمدرضا. خبری،محمدعلی. 1381. «پژوهش در روند آداپتاسیون در تآتر ایران». مدرس هنر. شماره‌ی دوم. تهران.

رادی، اکبر. 1366. «سایه روشن یک چهره». نقش قلم، ویژه‌ی فرهنگ،هنر و ادبیات. شماره‌ی 2و3. رشت.

رنجبری فخری،محمود. 1383. نمایش در تبریز به روایت اسناد. تهران. اسناد کتابخانه‌ی ملی جمهوری اسلامی ایران.

سپهران، کامران. 1388. تئاترکراسی در عصر مشروطه (1304-1285). تهران. انتشارات نیلوفر.

گوران، هیوا. 1360. کوشش‌های نافرجام، سیری در صدسال تیاتر ایران. تهران. آگاه.

مرتضائیان آبکنار، حسین. 1387. معرفی و بررسی آثار داستانی و نمایش از 1250 تا 1300 شمسی. تهران. فرهنگستان زبان و ادب فارسی.

ملک‌پور، جمشید. 1385. تاریخ ادبیات نمایشی در ایران. جلد اول تا سوم. چاپ دوم. تهران. انتشارت توس.

مویدالممالک فکری ارشاد. 1379. حکام قدیم، حکام جدید. به کوشش حمید امجد. تهران. نشر نیلا.

مهاجر،مهران و محمد نبوی. 1381. واژگان ادبیات و گفتمان ادبی. چاپ اول. تهران. انتشارات آگه.

میثمی، جولی اسکات. 1372. «دوران ترجمه و اقتباس ادبی در ایران». ترجمه‌ی مجیدماکان. نشردانش. شماره‌ی 3. تهران.

میرزارضاخان طباطبائی نائینی. 1366. روزنامۀ تیاتر. به کوشش محمد گلبن و فرامرز طالبی. تهران. نشر چشمه.

میرزا‌آقاتبریزی. 1356. پنج نمایشنامه. به‌کوشش ح.صدیق. چاپ دوم. تهران. نشر آینده.

ناظرزاده‌کرمانی، فرهاد. 1385. درآمدی بر نمایش‌نامه شناسی. چاپ دوم. تهران. انتشارات سمت.

نوشین، عبدالحسین. 1371. هنر تئاتر. چاپ سوم. تهران. انتشارات اساطیر.

 

تعزیه بازسازی هویتِ ایرانی

بکتاش،مایل. 1367. «تعزیه و فلسفة آن». تعزیه، هنر بومی پیشرو ایران. به کوشش پیتر چلکووسکی. ترجمه‌ی داود حاتمی. تهران. انتشارات علمی و فرهنگی.

بیضایی،بهرام. 1341. «تعزیه شمر و عباس». آرش. شماره 5. تهران.

بی‌نام. 1364. «معماری تکیه دولت». مسکن و انقلاب. شماره‌‌ی 34-33. تهران.

سرسنگی، مجید. 1389. محیط تئاتری و رابطه‌ی بازیگر و تماشگر در نمایش دینی. تهران. نشر افراز.

شهیدی،عنایت‌الله. 1379. پژوهشی در تعزیه و تعزیه‌خوانی از آغاز تا پایان دوره‌ی قاجاریه در تهران. با همکاری و نظارت علمی علی بلوکباشی. تهران. دفتر پژوهش‌های فرهنگی و کمیسیون ملی یونسکو در ایران.

صالحی‌راد،حسن. 1380. مجالس تعزیه، جلد اول و دوم. تهران. انتشارات سروش.

عزیزی، محمود. 1388. تعزیه از نگاه مستشرقان. تهران. فرهنگستان هنر

عناصری،جابر. 1365. تعزیه- نمایش مصیبت. تهران. جهاددانشگاهی.

عناصری،جابر. 1366. درآمدی بر نمایش و نیایش در ایران. تهران. جهاددانشگاهی.

فروغ،مهدی. 1343. «تکیه دولت». هنر و مردم. شماره ی 29. تهران.

مجیدی خامنه،فریده.1380. «تکیه دولت؛ خاستگاه احیاء تعزیه». گلستان قرآن. شماره‌ی 60. تهران.

ملک‌پور ،جمشید. 1366. سیر تحول مضامین در شبیه‌خوانی. تهران. انتشارات جهاددانشگاهی.

ممنون،پرویز. بی تا. «نخستین تعزیه ها درایران». رودکی. شماره ی 13. تهران.

همایونی،صادق. 1380. تعزیه در ایران. چاپ دوم. شیراز. انتشارات نوید شیراز.

یارشاطر،احسان. 1367. «تعزیه و آیین‌های سوگواری در ایران قبل از اسلام». تعزیه، هنر بومی پیشرو ایران. به کوشش پیتر چلکووسکی. ترجمه‌ی داود حاتمی. تهران. انتشارات علمی و فرهنگی.

 



:: برچسب‌ها: یادداشت